روز حسرت از ديدگاه شما هم از لحاظ معنا و هم ساختار چه تفاوت‌هايي با اغما دارد؟

يقين داشته باشيد اگر فيلمنامه «روز حسرت» اندك شباهتي با فيلمنامه اغما داشت، قطعا يك كارگردان ديگر آن را كار مي‌كرد؛ به دليل اين كه من يك بار آن را تجربه كرده‌ام و ضرورتي نداشت كه دوباره آن را تجربه كنم. نه انگيزه و نه نياز داشتم كه يك سوژه را دوباره تكرار كنم.

مضمون روز حسرت يك تفاوت اساسي با اغما دارد. در اغما نگاه راوي از همان پلان اول يك نگاه شيطاني بود. به همين سبب ساختار كار براساس همين نگاه شيطاني پي‌ريزي شد، اما دريچه‌اي كه روز حسرت رو به مخاطبان باز كرده دريچه نگاه يك نيروي پاك، معصوم و فرشته‌وار است.

 قطعا نگاه يك انسان پاك به قصه ساختار متفاوتي را مي‌طلبد بنابراين فضاسازي روز حسرت با اغما كاملا با هم فرق دارد. در اغما از لنز وايد (باز) زياد استفاده شد تا صحنه‌ها دفرمه شود. با استفاده از كنتراست و رنگ‌آميزي پلان‌ها تلاش شد تا نگاه شيطاني در كار ديده شود، اما در روز حسرت همه چيز از حركت دوربين گرفته تا رنگ‌آميزي صحنه و حركت دوربين آرام است.

بندرت از لنز استفاده شده، مگر زماني كه تاكيد روي مسائل خاصي چون اعتياد داريم بنابراين من تفاوت اغما با روز حسرت را هم در قصه هم در ساختار و هم در فضاسازي مي‌بينم.

از طرفي چون نمي‌خواستم هيچ مشابهتي بين اغما و روز حسرت وجود داشته باشد، از هيچ كدام از بازيگران و عوامل سازنده اغما در روز حسرت استفاده نكردم.

در اغما تكليف بيننده با نيروهاي خير و شر روشن بود، اما در روز حسرت ما با يك طيف از نيروهاي خير و خوب روبه‌رو هستيم؛ معصومه، حاج رضا و نرجس. آيا نيروهاي خير و شر را در روز حسرت گروهي ديده‌ايد؟

نه. قصه كه جلوتر برود، مي‌بينيد كه حاج رضا و نرجس كاملا در موقعيت خوبي و خير قرار ندارند. ديديم كه حاج رضا در برزخ در عذاب است. در قسمت‌هاي بعدي مي‌بينيد كه او از يك گناه رنج مي‌برد و بار سنگين يك گناه روي دوشش است.

گناه بزرگ‌تري كه شاهد آن خواهيد بود، اين است كه حاج رضا، فريده را وادار مي‌كند سقط جنين كند بنابراين حاج رضا خصوصيات خوب و بد را كنار هم دارد. نرجس در جاهايي رفتار خوبي با پسرش مسعود ندارد.

او گاهي اوقات استبدادهاي تربيتي دارد و نسبت به پسرش دچار سوءتفاهم و سوءظن است. تنها شخصيت عاري از گناه و پاك «روز حسرت» معصومه است. آن هم به اين دليل است كه در قصه بايد ماموريتي را انجام بدهد.

او به دليل پاك بودن مي‌تواند طي طريق كند. بعد از مرگ پا به اين عالم بگذارد و نرجس را با خود به دنياي ديگري ببرد و به او چيزهايي را نشان دهد كه ديگران با چشم دنيوي نمي‌توانند ببينند.

يعني شناسنامه و نوع زندگي معصومه را ما بعد از اين خواهيم ديد. چون تاكنون چيزي از گذشته و نوع زندگي او نديده‌ايم كه پي به معصوميت او ببريم؟

چرا. تاكنون معصوميت و پاكي او را نشان داده‌ايم. در قسمت اول ديديد كه معصومه دختر مومني است. او خانواده‌اش را در يك تصادف از دست داده اما روي پاي خودش ايستاده و آلوده به خلاف و ناراستي نشده است و ديدگاهش نسبت به ازدواج، نامزدي و همسر يك ديدگاه كاملا تربيت شده است.

نگاه او به اين مسائل كاملا شرعي است، در حالي كه فلج است اما نمازش را مي‌خواند، روزه مي‌گيرد و عبادت مي‌كند. در عين حال كه همسرش رفتار نادرستي با او دارد، اما معصومه او را در شب آخر زندگي‌اش مي‌بخشد و نمونه‌هاي ديگري كه نشان مي‌دهد معصومه داراي خوبي‌هاي زيادي است كه او را پاك و معصوم مي‌كنند.

اما اين ويژگي‌هايي كه شما برشمرديد، در سريال زياد ديده نشد و روي شخصيت‌هاي اين طرفي كه در مقابل معصوميت معصومه قرار مي‌گيرند بيشتر كار شده است؟

ما زمان كمي براي پرداخت بيشتر روي شخصيت معصومه داشتيم. درام ما چنين مي‌طلبيد كه خيلي سريع از شخصيت معصومه عبور كنيم و فقط گاهي با نشانه‌هايي به او بپردازيم كه ما سعي كرديم با اين نشانه‌ها بي‌گناهي و معصوميت او را به تصوير بكشيم.

بيننده قرار است از سريال روز حسرت به مفاهيمي عميق دست پيدا كند، اما معصومه به عنوان نماينده نيروهاي خير قديس‌وار نمايش داده شده و روي شخصيت او آنقدر كار نشده كه براي بيننده باورپذير شود؟

از ابتدا قرارمان اين بود كه معصومه يك قديس باشد و هر چه در جهت پاك نشان دادن معصومه نمايش مي‌داديم، باز هم بيننده به اين نتيجه مي‌رسيد كه او معصوم و پاك است. بنابراين از تاكيد زياد روي شخصيت معصومه پرهيز كرديم.

شما فيلمنامه كامل را نداريد، بنابراين چگونه اين شخصيت‌ها سامان گرفتند و سرانجام آنها مشخص شد؟

ما متن قسمت به قسمت را نداريم، اما كليت داستان براي ما مشخص است و همه شخصيت‌ها مي‌دانند كه چه نقشي را بازي مي‌كنند و سرانجام اين نقش چه مي‌شود.

يعني همه شخصيت‌هايي كه در قصه مي‌بينيم از ابتدا وجود داشتند و نوع رويكرد آنها به ماجراها مشخص بود؟

بله. در سيناپسي كه از ابتدا نوشته شد، ابتدا ميانه و انتهاي كار مشخص شده بود و شخصيت‌ها مي‌دانستند كه چگونه برخوردي بايد با يكديگر داشته باشند و چه چالش‌هايي را پيش‌رو دارند.

درام و فيلمنامه روز حسرت نوشته آقاي افخمي است يا خود شما هم در آن نظارتي داريد؟

من به عنوان كارگردان پيش از شروع كار طي جلساتي نقطه نظرات خودم را درباره فيلمنامه دادم و اكنون هم در زمان اجرا اگر چيزهايي به ذهنم برسد، پيشنهاد مي‌دهم اما نويسندگان كار آقايان عليرضا افخمي و سجاد ابوالحسني هستند.

نزديك شدن به مفاهيمي چون برزخ و عالم ماورا با توجه به باورهاي ديني ما كمي سخت است. تصويري كه از برزخ نشان داده‌ايد، چگونه در ذهن شما شكل گرفت كه همان را به بيننده ارائه كرديد؟

شما ايمان داشته باشيد كه تحقيات زيادي براي ساخت اين سريال بخصوص از طرف نويسندگان صورت گرفته است. نويسندگان جلسات زيادي با حضور آقاي ضرغامي، آقاي برازش، دكتر ميرباقري و حجت‌الاسلام گلي داشته‌اند و از طرفي سفرهاي فراواني به قم داشته‌اند تا از اطلاعات مركز پژوهش‌ها استفاده كنند.

يكي از مهم‌ترين منابع ما كه اطلاعات جامعي از عالم برزخ، صورت مثالي آدم‌ها، چگونگي رفتن و برگشتن به عالم ماورا را در اختيار ما گذاشت 10 جلد كتاب معادشناسي آيت الله تهراني و بخش‌هاي زيادي از بحارالانوار نوشته علامه طباطبايي است. در كنار اين كتاب‌ها، ما جلسات زيادي با برزخ‌شناسان داشتيم كه محور مطالعات آنها دنياي ماوراست.

ما حتي كتاب «برزخ» نوشته دانته را هم مطالعه كرديم، اما واقعيت اين است كه در هيچ كدام از اين كتاب‌ها به نكته‌اي نرسيديم كه به صورت مشخص برزخ را به تصوير كشيده باشد. حتي در قرآن هم به اندازه‌اي كه از بهشت و جهنم صحبت شده است و آنها به تصوير كشيده شده‌اند، درباره برزخ مطلبي وجود ندارد بنابراين منابعي كه بتواند ما را در تصويرسازي برزخ كمك كند، خيلي كم است و اين كار را دشوار مي‌كند.

اطلاعات اوليه‌اي كه ما از برزخ به دست آورديم، اين بود كه در آنجا ديالوگ وجود ندارد. در عالم برزخ آدم‌ها نمي‌توانند حرف بزنند و مشكلات خود را مطرح كنند تا از اين طريق بتوانند شفاعتي داشته باشند يا بتوانند گذشته خود را جبران كنند.

به همين سبب نام سريال روز حسرت گذاشته شد، چون در اين شرايط آدم‌ها فقط حسرت به دل مي‌مانند. از طرفي ما از اين گفته معصومان و انديشمندان استفاده كرديم كه هر انساني از زماني كه به دنيا مي‌آيد جهنم و بهشت خود را در كنار خودش دارد و با اولين گناه و خطايي كه انجام مي‌دهد، اولين هيزم را در جهنم خودش مي‌اندازد. آدمي كه خوبي مي‌كند گويي كه خودش را به بهشت نزديك كرده است.

 انسان‌ها بعد از مردن نمي‌توانند براي دوزخ و بهشت خود كاري بكنند، هر چه هست در همين دنياست. براي همين گفته‌اند كه در همين دنيا مي‌توان متوقف شد و با نگاهي به گذشته دوزخ خود را تصحيح كرد. اطلاعاتي كه ما جمع‌آوري كرديم، به ما نشان داد عالم برزخ شبيه دنيايي است كه ما در آن زندگي مي‌كنيم، اما در آنجا انسان‌ها و طبيعت صورت مثالي دارند. آب وجود دارد، اما آبي نيست كه انسان در آن غرق شود.

درخت وجود دارد، اما درختي نيست كه اگر به آن برخورد كني صورتت زخم شود. انسان‌ها در عالم برزخ گويي كه با وجدان و خود واقعيشان روبه‌رو هستند. دنياي برزخ بنا به كتاب معادشناسي آيت الله تهراني صورت مثالي همين دنيايي است كه ما در آن زندگي مي‌كنيم با اين تفاوت كه فسادناپذير است. آب خشك نمي‌شود، گياه ريشه‌اش فاسد نمي‌شود و... .

دوزخ برزخي كه شما در روز حسرت نشان داده‌ايد، واقعي‌تر از بهشت برزخي است. در دوزخ برزخي، آدم‌ها زياد بودند و ما طبق باورهاي ديني مي‌دانيم كه در آن عالم انسان‌هايي هستند كه مغموم و شكست خورده‌اند، اما بهشت برزخي شبيه يك رويا بود كه كدهايي براي شناخت آن فضا به بيننده ارائه نمي‌شد.

برداشت من از مطالعاتي كه داشتم، اين بود كه برزخ دهليزهاي مختلفي دارد كه با هم برابر نيستد و آدم‌ها مطابق اعمالشان در طبقات آن قرار مي‌گيرند. معصومه داستان ما معصوم نيست، اما به آنها نزديك است به همين سبب برگزيده شده است كه در خاص‌ترين قسمت بهشت برزخي قرار گيرد.

حاج رضا انتخاب شده است تا در جايي قرار گيرد كه آدم‌هاي زيادي در آنجا قرار گرفته‌اند. آدم‌هايي كه هم كارهاي خوب كرده‌اند و هم كارهاي بد. اما كارهاي بد آنها آنقدر زياد نيست كه به جهنم برزخي بروند و نه آنقدر كارهاي خوب كرده‌اند كه در بهشت برزخي جاي داشته باشند.

به همين علت تعداد افرادي كه در اين بخش هستند، خيلي زياد است. مثل زندگي همين دنيا كه تعداد آدم‌هايي كه در حد وسط قرار دارند از آدم‌هاي خوب يا بد خيلي بيشتر هستند. به همين سبب ما در سريال روز حسرت طبقات مختلف برزخ را نشان مي‌دهيم و بيننده‌ها در آينده با بخش جهنمي برزخ هم آشنا مي‌شوند.

شما قبل از اين كه سريال روز حسرت را كار كنيد و نگاه‌تان به عموم مردم نزديك‌تر بود، چه تصوري از برزخ داشتيد؟

برزخ را يك جزيره كوهستاني، سرسبزو شناور در دل يك اقيانوس مي‌ديدم. علت اين تصوير اين بود كه نماد آب به عنوان نماد پاكي در آن وجود دارد، كوه وجود دارد كه نماد صعود است، نماد قعر هم وجود دارد كه به عنوان نماد سقوط از آن استفاده مي‌شود، نماد سبزي هم به عنوان نشانه‌اي از زندگي وجود دارد.

در نگاه من آدم‌ها را با قايق مي‌آوردند و در اين جزيره مي‌گذاشتند تا قيامت شود و تكليف هر كسي مشخص شود. منتها هر كسي متناسب با اعمال و رفتارش در دنيا در قسمت‌هاي مختلف اين جزيره زندگي مي‌كند.

اما گويا در سريال روز حسرت نتوانسته‌ايد اين ذهنيت را اجرايي كنيد؟

خير. چون ذهنيت من بايد نزديك مي‌شد به ذهنيت شرعي و مطالعاتي نويسندگان سريال.

به نظر خودتان چقدر توانسته‌ايد با اين تصاوير به باورهاي مردم نزديك شويد؟

از ارتباطات مردمي كه در اطرافم هستند و نظراتشان را مي‌دهند، متوجه شده‌ام كه عموم مردم با سريال ارتباط برقرار كرده‌اند، اما به شكل علمي‌تر بايد منتظر بمانيم تا عالمان، انديشمندان و منتقدان هم نظر بدهند تا ببينيم تا چه اندازه موفق شده‌ايم.

زماني كه وارد سينما و تلويزيون شديد، فكر مي‌كرديد روزي به اينجا برسيد كه مفاهيم ماورايي را به بينندگان آثارتان منتقل كنيد؟

مطلقا فكرش را هم نمي‌كردم. به همين سبب هم برايم خيلي جذاب است. رياضتي دوست‌داشتني است كه به شوقم مي‌آورد. به اين دليل كه چشمانم به دنياهاي جديدي باز مي‌شود.

سريال شما را نوجوانان و جوانان هم مي‌بينند. فكر مي‌كنيد با اين آثار چقدر مي‌توانيد به آنها كدهايي براي پيگيري مسائل ماورايي بدهيد؟

وظيفه يك سريال اين نيست كه تغييرات بنيادي را در انسان‌ها و جامعه به وجود آورد، همچنان كه وظيفه يك سريال اين نيست كه آدم‌ها را از اين رو به آن رو كند. يك سريال فقط مي‌تواند هشدار بدهد و پيامش را دلنشين‌تر و عميق‌تر به مخاطبان ارائه كند چون انسان‌ها وابسته به شرايطي هستند كه آنها را مي‌سازد.

آدم‌ها در زندگي به چيزهايي وابسته هستند كه به مراتب برايشان از يك سريال جذاب‌تر است، اما اگر حتي در يك دوره كوتاه ما بتوانيم فكر آدم‌ها را روي موضوعاتي متمركز كنيم كه آنها را از مسائل روزمره دور مي‌كند، كار خود را انجام داده‌ايم. به نظر خودم سال گذشته «اغما» و امسال «روز حسرت» توانسته است اين كار را انجام بدهد و مخاطبان را براي ساعاتي هم كه شده به فكر فرو برد.

خانواده حاج رضا، خانواده پولدار و متديني هستند. انتخاب اين خانواده كه در ميانسالي دچار بحران مي‌شوند چگونه شكل گرفت؟

ما به خانواده‌اي نياز داشتيم كه در عين ديانت، روشنفكر هم باشد. خانواده حاج رضا شرعيات را اجرا مي‌كنند و پايبند اصول دين هستند. حاج رضا با اين كه به پول نياز دارد؛ اما پول نزولي نمي‌گيرد. رشوه هم نمي‌دهد اما همين حاج رضا همسري دارد كه وكيل است و فعاليت‌هاي اجتماعي گسترده‌اي دارد. آنها باورهاي عميق مذهبي دارند و خداوند به پول آنها بركت داده است.

ميلياردر نيستند، اما دستشان به دهانشان مي‌رسد. كارخانه توليدي دارند و در كنار آن به مردم هم كمك مي‌كنند. پس حاج رضا انگل‌وار به ديگران آويزان نشده كه پولدار شود، اما چرا اين خانواده را براي داستان انتخاب كرديم؟ چون گناه در چنين خانواده‌اي بهتر ديده مي‌شود و در چنين فضايي بهتر مي‌توان ايجاد تناقض كرد.

در يك خانواده آسيب ديده و پر از مشكل و بحران‌زده اگر يك اتفاق گناه‌آلود رخ دهد، به چشم نمي‌آيد اما در خانواده‌اي كه همه چيز خوب است، وقتي يك اشتباه رخ مي‌دهد بهتر و موثرتر مي‌توان لحظات نمايشي تاثيرگذار و ديدني خلق كرد.

حالا چرا اين اتفاقات در سن ميانسالي براي شخصيت‌ها رخ مي‌دهد؟ به اين دليل كه حاج رضا در گذشته گناهي مرتكب شده كه بابت اين گناه 20 سال بعد بايد تاوان و تقاص پس بدهد. به همين دليل سن پايه درام، سن ميانسالي است.

از طرفي، حاج رضا و نرجس بايد پسر جواني به نام مسعود داشته باشند كه نمونه نسلي باشد كه در عين حالي كه همه شرايط تربيتي خوب برايش مهيا شده است، اما به دليل مقتضيات سني به مسيري وارد مي‌شوند كه از ديدگاه ديگران اشتباه، اما به گمان خودشان درست است. اينجا هم اختلاف بين نسل‌ها شكل مي‌گيرد.

اين اختلافات كجا به كار ما مي‌آيد؟ آنجا كه حاج رضا با ديدگاه‌هاي خودش پول نزول نمي‌خواهد، اما مسعود بر اين باور است كه اگر با اين پول بتوانند از ورشكستگي نجات يابند، اشكالي ندارد. مسعود تعاريف مختص به خود را از دين و باورهاي ديني دارد كه با باورهاي حاج رضا متفاوت است و كشمكش را در سريال شكل مي‌دهد.

بنابراين، تربيت حاج رضا نتوانسته است روي مسعود اثرگذار باشد؟

براي اين هم ما يك علت پيدا كرديم. تربيت درست صورت گرفته و حاج رضا و نرجس مسعود را خوب تربيت كرده‌اند؛ اما مسعود فرزند اصلي آنها نيست و از يك ژن و خون ديگر است كه رگه‌هايي از اين خون گاهي خود را نشان مي‌دهد و بر تربيتي كه روي مسعود انجام شده است، غلبه مي‌كند.

پس مي‌توان گفت كه «مسعود» را فرزند اصلي حاج رضا در نظر نگرفته‌ايد تا حاج رضا‌ را از گناه مبرا كنيد؟

من زياد موافق واژه گناه نيستم، چون مسعود گناه نمي‌كند. او با ديدگاه خود كارها را پيش مي‌برد و پول نزول مي‌گيرد تا به وسيله آن كارخانه را از ورشكستگي نجات دهد. حتي زماني هم كه تصميم مي‌گيرد با زن ديگري ارتباط برقرار كند، فريده را رسما به همسري خود درمي‌آورد و خلاف شرع عمل نمي‌كند. مسعود در رابطه با فريده و ازدواج مجدد گناه انجام نمي‌دهد، بلكه اشتباه مي‌كند و مساله را به معصومه و خانواده‌اش نمي‌گويد.

گناه اصلي مسعود پس از اين شكل مي‌گيرد. زماني كه او به فريده مي‌گويد بايد سقط جنين كند. به همين دليل ما مسعود را در آينده در جهنم برزخي خواهيم ديد. مسعود مجموعه‌اي از تربيت‌هاي خوب حاج رضا و نرجس و خصوصيات منفي است كه از جامعه و آدم‌هايي چون حامد گرفته و ژني كه مدام به او تلنگر مي‌زند.

با تمهيد «مسعود فرزند اصلي حاج رضا نيست»، سيروس مقدم سريال خود را در سايه امني قرار داده است تا سريال و مقدم با اين پرسش مواجه نشوند كه سريال روز حسرت متشرعان جامعه را زيرسوال برده است؟

ما مي‌خواهيم سريال خودمان را در فضايي امن روايت كنيم. البته در كنار اين سايه امن، ما خواسته‌ايم نقاط ضعفي را هم براي حاج رضا و نرجس در نظر بگيريم. به نظر خود من نرجس هرچند زني متدين و عاقل است، اما رفتار درستي با مسعود ندارد و جاهايي زياده‌روي و مستبدانه رفتار مي‌كند.

در قسمت پانزدهم سريال، داستان روز حسرت به سمت ملودرام كشيده شد. فريده باردار شده است و مي‌خواهد بچه را نگه دارد. آيا بعد ازاين قرار است ما شاهد يك ملودرام باشيم يا اثري كه به معنا توجه بيشتري دارد؟

فرم معنايي سريال تا انتها حفظ خواهد شد، حتي اگر ملودرام چاشني كار شود. چون ما تصميم داريم از اين فضاي ملودرام در ارائه معنا استفاده كنيم. اگر سقط جنين مطرح مي‌شود، براي جذابيت بخشيدن به قصه نيست، بلكه به اين دليل است كه ما مي‌خواهيم به وسيله آن آدم‌هاي برزخي را بيشتر نشان دهيم. همه قصه سريال روز حسرت در خدمت معناست.

سال گذشته سريال اغما خيلي جذاب و پر از تعليق پيش رفت، بدون اين كه شما وارد دنياي كليشه‌اي ملودرام شويد كه براي بيننده آشناست. آيا در روز حسرت هم نمي‌شد بدون نزديك شدن به فضاي ملودرام پيام خودتان را به مخاطب ارائه كنيد؟

همان طور كه گفتم، اصلا نمي‌خواستم روز حسرت شبيه اغما شود. هم من و هم نويسنده مي‌خواهيم بيننده در روز حسرت با فضاي متفاوتي روبه‌رو شود.

در سريال روز حسرت قرار است مفاهيمي ماورايي و تفكربرانگيز به بيننده ارائه شود. به همين دليل مي‌گويم آيا بهتر نبود اين مفاهيم در قالبي جز ملودرام شكل مي‌گرفت؟

اگر ملودرام طراحي شده، در جهت بيان مفاهيمي است كه بعدا با آنها كار داريم و آنها را به مخاطب ارائه خواهيم كرد.

اما ملودرام بيشتر از معنا مخاطب را جذب مي‌كند.

قطعا بايد اين چنين باشد. ما بايد ابتدا مخاطب را جذب كنيم، بعد پيام‌هاي مذهبي و اخلاقي را براي او به نمايش بگذاريم. اگر اثري مخاطب نداشته باشد، اين پيام‌ها را بايد براي چه كسي بيان كنيم؟

مهراوه شريفي‌نيا بازيگر نقش فريده را پيش از اين در سريال ساعت شني در وضعي مشابه ديده‌ايم. شما نگران اين قضيه نيستيد كه روز حسرت شبيه ساعت شني شود؟

من سريال ساعت شني را نديده‌ام، اما اين شباهت را برخي از دوستان متوجه شده‌اند و به ما يادآوري كرده‌اند. به همين دليل من تمام تلاشم را مي‌كنم كه اين شباهت رخ ندهد. حتي با خانم شريفي‌نيا صحبت كرده‌ام كه از هر نوع بازي‌اي كه اين شباهت را به ياد مخاطبان مي‌اندازد، پرهيز كند.

چه خوب. شما در حين كار به سرعت بازتاب‌ها را مي‌گيريد و در كار اعمال مي‌كنيد.

خوبي كار ما اين است. در كنار همه زحمت‌هايي كه وجود دارد، كاري كه همزمان با ساخت پخش هم مي‌شود، اين حسن را دارد كه ضعف‌ها و قوت‌هاي كار شناسايي مي‌شود. ضعف‌ها برطرف مي‌شود و نقاط قوت تقويت مي‌شود.

از حضور آقاي قريبيان برايمان بگوييد، فيلمنامه كاملي نداشته‌ايد كه به او ارائه كنيد، اما او را متقاعد كرده‌ايد كه در نقش حاج رضا بازي كند.

استنباط من اين است كه آقاي قريبيان بشدت بازيگر حرفه‌اي و باهوشي است. حرفه‌اي است، چون در كار بازيگري موي سپيد كرده است و مي‌تواند كار خوب از كار بد را تشخيص دهد. در برخورد با سريال روز حسرت تجربه سال‌ها كار حرفه‌اي به كمك او آمده است.

زماني كه ما كليت فيلمنامه را براي آقاي قريبيان تعريف كرديم و شرايط كار در ماه رمضان را براي او گفتيم، هوش آقاي قريبيان به كمكش آمد و متوجه شد سوار كشتي‌اي خواهد شد كه احتمال غرق شدن آن خيلي كم است. او احتمالا درباره سيروس مقدم و كارهاي او تحقيقاتي انجام داده و با اعتماد سوار كشتي‌اي شده كه مي‌دانسته به سلامت به ساحل خواهد رسيد.

فكر مي‌كنم آقاي قريبيان به 3 چيز اعتماد كرده است؛ اول: هوش و سن حرفه‌اي خودش، دوم: اعتماد به تيمي كه قرار بود با آنها كار كند و سوم: فيلمنامه‌اي كه چارچوب آن برايش توضيح داده شد و نشان داد كه روز حسرت داستان خوب و گيرايي دارد.

شخصيت حامد واقعا شخصيت برزخي سريال است. بيننده نمي‌داند او خوب است يا بد. شخصيت تعليق‌دار حامد يكي از دلايلي است كه بيننده را جذب روز حسرت مي‌كند. اين شخصيت چگونه طراحي شد؟

نويسندگان يك شخصيت به نام حامد در داستان داشتند كه خيلي گذرا به قصه وارد مي‌شد ماموريت‌هايي را انجام مي‌داد، اما وقتي اين شخصيت به آقاي نوروزي سپرده شد، قدرت بازيگري او ما را متقاعد كرد كه شخصيت حامد جاي كار بيشتري دارد.

چشمان آقاي نوروزي قدرت اين را دارد كه بيننده را سر دوراهي قرار دهد كه از او خوشش بيايد يا او را دوست نداشته باشد. نوع بازي آقاي نوروزي و گسترش شخصيت حامد اين امكان را براي ما به وجود آورد كه بتوانيم به وسيله او بعد شيطاني مسعود را نشان بدهيم.

پوريا پورسرخ، بازيگر نقش مسعود را در زمان بازي چقدر كنترل و هدايت مي‌كنيد؟

ما در سريال روز حسرت بازيگرداني به نام خانم مهتاب نصيرپور داريم كه خودش از بازيگران بسيار خوب است و كارش هدايت بازيگران جوان است. خود پوريا پورسرخ معتقد است كه يكي از قوي‌ترين نقش‌هاي چند سال اخيرش را بازي مي‌كند. اين را من هم از اطرافيان شنيده‌ام.

به همين دليل با تمام وجود در خدمت نقش است. تعصباتي كه برخي بازيگران حرفه‌اي دارند كه مي‌گويند احتياج به هدايت ندارند، پورسرخ ندارد و كاملا خودش را در اختيار من، نويسنده و خانم نصيرپور قرار داده تا بازي بي‌عيب و نقصي را ارائه كند. البته در ابتداي كار چند روزي طول كشيد تا ما با يكديگر به همزباني برسيم.

او خواسته‌هاي من را شنيد، من توقعات او را شناختم و پس از چند روز توانستيم براحتي با هم كار كنيم. من و آقاي افخمي حتي روي جزيياتي مثل نوع گريم و نوع لباس مسعود هم بحث كرديم تا شخصيت مسعود محكم جلو برود.

پرسشي كه در رابطه با نقش نرجس پيش آمده، اين است كه نرجس حتي زماني كه نماز مي‌خواند آرايشي پررنگ دارد كه در زمان پخش براي كم‌رنگ‌تر كردن آن پلان‌ها را بي‌رنگ مي‌كنند. چه دليلي باعث شد شما در زمان عبادت نرجس براي او از گريم غليظي استفاده كنيد كه در زمان پخش بي‌رنگ شود و شبهات متعددي را به وجود آورد؟

يعني شما فكر مي‌كنيد سيروس مقدم پس از اين همه سال كار، بازيگرش را آن هم در ماه رمضان با آرايش مقابل دوربين مي‌فرستد؟ چيزي به نام آرايش در سريال ما وجود ندارد. گريم داريم؛ اما آرايش مطلقا نداريم. تفاوت رنگي كه شما يا ديگران مي‌بينند، در اندازه نماهايي است كه من مي‌گيرم.

من معتقدم در تلويزيون بايد از نماهاي بسته استفاده كرد تا بيننده با جزييات آشنا شود. به همين دليل است كه مردم جزييات و حتي ميميك چهره بازيگران آثار من را به ياد دارند. در سريال روز حسرت هم از نماي بسته زياد استفاده مي‌كنم، اما مسوولان پخش و حتي گاهي خود ما در زمان مونتاژ براي كم كردن برجستگي مختصات چهره بازيگران زن، رنگ اين نماها را كم مي‌كنيم.

در پايان گفتگو دوست داريم حرف نا گفته شما را درباره روز حسرت بدانيم.

من معتقدم ما اثر نمايشي بدون پيام نداريم. چيزي به نام هنر براي هنر وجود ندارد. اميدوارم روز حسرت پيام خود را بدرستي به مخاطبانش منتقل كند و براي يك لحظه كه هم شده آدم‌ها را متوقف و آنها را به فكر وادار كند كه همه چيز به دنياي مادي ختم نمي‌شود. دنيا و زندگي ديگري هم هست كه در آنجا حساب و كتابي وجود دارد.

تا زنده هستيم، رجعت كنيم به گذشته و اعمال غلط خودمان را تصحيح و كارهاي خوبمان را تقويت كنيم. چون اكنون فرصت اين تصحيح وجود دارد؛ اما زماني كه به خواب مرگ رفتيم، ديگر فرصت اصلاح كارها و اعمال وجود ندارد. ديگر كسي نمي‌تواند براي ما كاري انجام دهد يا شفاعت ما را بخواهد. در آنجا فقط خود ما هستيم كه بايد جوابگوي اعمال و نيات خودمان باشيم.

----------------------------------------------