خبرگزاري موج -
گروه فرهنگ

مجموعه تلويزيوني «رستگاران»، دومين مجموعه نود شبي سيروس مقدم پس از مجموعه موفق «نرگس» است كه طرح اوليه آن از دوسال پيش به نگارش درآمده است. اين مجموعه از اوايل تير ماه سال جاري به روي آنتن شبكه سه سيما رفت. در يكي از روزهاي تابستاني براي تهيه گزارش به پشت صحنه مجموعه رستگاران رفتم تا از نزديك با روند توليد كار قرار اشنا شوم.

رستگاران در تپه طلبان
گرماي خورشيد روي تپه‏هاي طلبان واقع در منطقه 22 پهن شده بود. تپه ها، آن طرف‏تر، دقيقا روبروي شهرداري منطقه، اداره آموزش و پرورش منطقه 22 را مي‏بينم، جلوتر مي‏روم. سكوت خاصي در فضا حكم فرما است و دريغ از حضور يك فرد در حياط اداره. به راهم ادامه مي‏دهم و وارد ساختمان اداره مي‏شوم. خبري از گروه در طبقه همكف نيست. طبقه همكف از چندين اتاق تشكيل شده كه هر يك از آنها به آشپزخانه، گريم، لباس و دكورهاي اضافه اختصاص يافته است. از پله‏ها بالا مي روم. طبقه اول با دكور بيمارستان و CCU و طبقه دوم با دكور نيروي انتظامي طراحي شده است. چند پله به طبقه دوم نمانده بود كه سر و صداي گروه شنيده مي‏شود.

داخلي – راهروي اداره – شب
صادقي و دستيارش در حال برداشتن قدم‏هاي بلند در راهروي اداره مي‏باشند و با حرارت صحبت مي‏كنند.
صادقي: نديدن... دو تا دخترا قيافه طرف رو نديدن.
دستيار: حداقل اين كه حالا مي‏دونيم احمدرضا شريك داشته.
صادقي: احمقانه‏اس... احمانه‏اس...
دستيار تعجب مي‏كند.
ظاهرا اين سكانس پس از چندين برداشت مورد رضايت سيروس مقدم، كارگردان مجموعه، قرار گرفت.

ادغام چندين لوكيشن در يك مكان بودجه بيشتري مي‏طلبد
براي آماده كردن صحنه بعدي كه قرار است در دفتر صادقي تصوير برداري شود، استراحت چند دقيقه‏اي اعلام مي‏شود. فرهاد عزيزي‏فر به همراه دستيارانش، صحنه‏هاي مربوط به سكانس بعدي را آماده مي‏كنند.
فرصت را غنيمت مي شمارم و گفتگويي با سيروس مقدم انجام مي‏دهم. وي با اشاره به طرح اوليه پروژه «رستگاران» گفت: متن فيلمنامه رستگاران دو سال پيش توسط سعيد نعمت الله در 20 قسمت به نگارش درآمد و شفيعي تهيه كننده مجموعه، پيشنهاد كارگرداني كار را داد. زماني كه فيلمنامه را خواندم، احساس كردم از جذابيت‏ها و قابليت‏هاي خوبي برخوردار است.
وي افزود: با پيشرفت قصه بازنويسي كار آغاز شد و تقريبا آذر سال گذشته به طور جدي مراحل پيش توليد را سپري كرديم.
كارگردان مجموعه «رستگاران» با اشاره به اصلي‏ترين معيارها براي انتخاب بازيگران گفت: مهم ترين معيار اصلي من، تناست و مناسب بودن شان بازيگر با نقشي است كه در فيلمنامه وجود دارد. توانايي‏ها، اخلاق و انرژي كه بايد براي كار گذاشته شود در مرحله بعدي برايم اهميت دارد.
وي عنوان كرد: به نظرم سليقه و ذائقه مردم نه فقط در كشور ما بلكه در تمام دنيا به سمتي مي‏رود كه شاهد پخش مجموعه‏هايي پيوسته و يك شب در ميان باشند تا بتوانند ارتباط تنگاتنگي با مخاطب برقرار كنند.
مقدم اظهار داشت: سريال «نرگس» اولين كار 90 شبي غير طنز جدي بود كه به عنوان اولين تجربه در قبل و پس از انقلاب به شمار مي‏رفت. سريال «نرگس» تجربه‏اي بود كه نشان داد مردم با اين نوع كارها به خصوص در تابستان ارتباط خوبي برقرار مي‏كنند و اين دسته از سريال‏ها مي‏تواند تأثيرات بيشتري را در مخاطب داشته باشد.
اين كارگردان با اشاره به وجه تمايزات سريال رستگاران با سريال‏هاي 90 شبي غيرطنز گفت: شايد نرگس سريالي موفق، سرگرم كننده و خوب باشد، اما به لحاظ محتوا يك ملودرام خانوادگي بود و به هيچ عنوان مسائل اجتماعي در آن ريشه يابي نمي‏شد. سريال رستگاران علاوه بر داشتن يك قصه خانوادگي خوب، جذاب، گوشه چشمي به مسائل اجتماعي دارد و به سراغ لايه‏هاي اجتماعي و معضلات اجتماعي رفته و آنها را ريشه يابي مي‏كند.
وي قهرمان زن را پيش برنده قصه «رستگاران» عنوان كرد و يادآور شد: قهرمان اصلي قصه يك زن شهرستاني است كه به دنبال همسر گمشده‏اش به تهران مي‏آيد و با همه هنجارها و ناهنجاري‏هاي موجود در جامعه، موانع را از سر راه برمي‏دارد. دوست داشتم قصه را از طريق يك كاراكتر زن تعريف كنم و قصه زنانه باشد.
اين كارگردان ادامه داد: ديالوگ‏هاي فيلمنامه رستگاران كمتر در ديگر كارهاي تلويزيوني استفاده شده است. چه بسا كه ديالوگ‏ها در حين محاوره‏اي بودن، خاص هستند و باعث ايجاد آهنگ و جذابيت مي‏شود.
مقدم اظهار داشت: اوايل مرداد تصوير برداري سريال تمام مي‏شود، ضمن آن كه همزمان با پخش كار تصوير برداري را انجام مي‏دهيم. كار را دوم اه قبل از عيد با طمأنينه و با فكر آغاز كرديم به همين دليل فشردگي و استرسي در كار ديده نمي‏شود. در حال حاضر، 40 قسمت از كار آماده شده و فرصت يك ماه و نيم باقي مانده را براي تهيه چند قسمت آخر مجموعه اختصاص داه‏ايم.
وي با اشاره به هزينه‏هاي دكور مجموعه گفت: اگر بخواهيم از يك محل، چندين صحنه را بسازيم، كار بسيار سختي است و هزينه بيشتري را مي‏طلبد. به عنوان مثال، براي آماده كردن صحنه بيمارستان و CCU بايد وسايل مربوط به آن را آماده و دكورش را تهيه كنيم كه همه اين‏ها به بودجه بيشتري نياز دارد.
مقدم در پايان گفت: مجموعه «رستگاران» در 52 قسمت نوشته شده و پخش آن تا اول شهريور هر شب به غير از روزهاي جمعه ادامه خواهد داشت.

مواظب ديالوگ‏هاي متن فيلمنامه هستم
دكورهاي مربوط به دفتر صادقي آماده مي‏شود. قبل از تصوي ربرداري، سعيد نعمت الله، نويسنده مجموعه، به همراه افشين سنگ چاپ متن را بازخواني كرده و نكاتي را در حين بازخواني يادآوري مي‏كند. با يك، دو، سه از سوي حبيب قلي زاده، تصويربرداري اين سكانس آغاز مي‏شود.
پس از اتمام سكانس با سعيد نعمت الله در رابطه با متن فيلمنامه صحبت مي‏كنم. وي با اشاره به متن فيلمنامه گفت: اين طرح بر اساس ايده‏اي بود كه از سوي آقاي شفيعي به من ارائه شد كه در حجم روتين نبود، اما بعدها به اين فكر افتاديم كه اين ايده كوتاه را مي‏توان تبديل به مجموعه روتين كرد.
وي ادامه دارد: در ابتدا عنوان «آشفتگي» براي طرح انتخاب شده بود. پس از بازنويسي و ايجاد تغييرات، داستان تا حدي عوض شد. البته 80 درصد آن روي طرح بود و سيناپس‏ها تا 30 درصد تغيير پيدا كرد.
نعمت الله اظهار داشت: تعامل از جايي شكل مي‏گيرد كه كارگردان تعامل پذير باشد. سيروس مقدم فرد بسيار تعامل پذيري است.
وي خاطرنشان ساخت: مواظب ديالوگ‏هايم هستم و لحظه به لحظه در كنار بازيگران هستم تا ديالوگ‏ها به درستي و با آن فضايي كه در فيلمنامه نوشته شده ادا شود. يك ماه و نيم با تك تك بازيگران دورخواني داشتيم.
نعمت الله اظهار داشت: فيلمنامه نويسي بسيار مهم و اهميت دارد. متأسفانه برخي از كارگردانان دراين توهم هستند كه مي‏توانند نويسندگي كنند. نويسندگي، رشته‏اي حرفه‏اي و تخصصي است.
وي با اشاره به محدوديت‏هاي موجود در فيلمنامه نويسي گفت: محدوديت در فيلمنامه نويسي مثل اين مي‏ماند كه وقتي به خانه من مي‏آييد، اجازه نمي‏دهم كه با كفش وارد هال شويد. تلويزيون هم همينطور است و براي خود چارچوبي دارد كه اگر نويسنده بتواند با آن سازگار باشد، گله و شكايت بي معني است.
نعمت الله اظهار داشت: اگر روزي احساس كردم كه چارچوب‏هاي كاري من را اذيت مي‏كند، به هيچ عنوان ديگر كار نخواهم كرد. قبول دارم كه خط قرمزهايي در تلويزيون وجود دارد، اما هيچ ارتباطي به تلويزيون ندارد و در جاهاي ديگر تعيين مي‏شود.
اين نويسنده تصريح كرد: جاهايي كه احساس مي‏كنم ديالوگ‏ها زياد و يا كم هستند، تغييراتي ايجاد كرده‏ام.

به نقشم وجبي نگاه نكردم
ظاهرا گريم شهرام عبدلي به پايان رسيده و از اتاق گريم خارج مي‏شود. با ديدنش به ياد نقش متفاوتش در گيلعاد و زخم‏هاي رويا مي‏افتم. اين بازيگر طي اين چند سال اخير سعي كرده نقش‏هاي متفاوتي را در كارنامه هنري‏اش به ثبت برساند.
عبدلي با اشاره به نقش خود در اين مجموعه تلويزيوني «رستگاران» گفت: ايفاگر نقش كيانوش، بچه خواهر شايسته هستم. كيانوش شخصيت مرموزي دارد و در همه قسمت‏ها حرف از اين كاراكتر است، اما در برخي قسمت‏ها مي آيد و مي‏رود و بر خلاف شخصيت‏هايي كه در سريال‏هاي گذشته داشتم، كم حرف است به هيچ وجه عصباني نمي‏شود و در اوج تهمت لبخند مي‏زند، اما با پنبه سر مي‏برد.
وي خاطرنشان ساخت: زماني كه سريال «نرگس» پخش شد، خوشحال شدم كه سريال‏هاي به اصطلاح طنز به ملودرام‏هاي خانوادگي تبديل شد.
اين بازيگر تصريح كرد: اميدوارم اين حركت ادامه پيدا كند، تا جايي كه ديگر مخاطبان ما جذب سريال‏هايي چون جومونگ نشوند.
وي عنوان كرد: كاراكتر كيانوش بسيار كوتاه است، اما به اين كار وجبي نگاه نكردم و آن را دوست داشتم.
عبدلي اظهار داشت: نقش‏هايي كه در اين مجموعه كنار هم چيده شده، همچون كاراكترهاي سريال لاست است و هر كاراكتر شناسنامه خود را دارد.

غيرت محسن مرا به وجد مي‏آورد
فرزين فتحي، دستيار كارگردان، در حال صحبت كردن با سيروس مقدم است.
فهيمه كمالي كنار سيروس مقدم نشسته و با فيلمنامه‏اي كه دردست دارد، آماده سكانس بعدي مي‏شود.
عباس غزالي بازيگر جواني است كه يازده سال جلوي دوربين بازي مي‏كند با بازي در فيلم «ابي سي دي» توانست اثر ماندگاري را در كارنامه هنري خود به ثبت برساند. وي بر خلاف نقش محسن، فردي بسيار آرام و مهربان است.
غزالي با اشاره به ويژگي‏هاي نقش محسن در «رستگاران» گفت: نقش محسن آنقدر برايم جذاب بود كه همه كارها را كنار گذاشتم و روي اين نقش متمركز شدم، چرا كه بايد شش ماه موهايم تراشيده شده باشد. غيرت و بزرگي محسن برايم بسيار جذاب بود. برادري كه شش خواهر بزرگتر از خود دارد و مسئوليت زندگي را بر عهده گرفته است.
ايفاگر نقش «محسن» در مجموعه «رستگاران» گفت: در مقابل دوربين سيروس مقدم انرژي‏ام دو برابر مي‏شود. اين كارگردان به دليل دكوپاژهايي كه مي‏كنند و پلان‏هايي كه مي‏گيرند، حرفه‏اي است و كار بازيگر را راحت مي‏كند. قلم نعمت الله نيز قلم خوبي است و با نوع رنگ‏هايي كه به شخصيت‏ها مي‏دهد، هفتاد درصد كار بازيگر را راحت كرده است.

اضافه شدن چاشني طنز به كاراكتر پليس، سريال را جذاب كرده است
آرش مجيدي، ايفاگر نقش صادقي به دليل سرماخوردگي‏اش حال مساعدي ندارد و از گفتگو كردن امتناع مي‏كند.
ايمان باقري كه ايفاگر دستيار صادقي است، با اشاره به ويژگي‏هاي اين شخصيت گفت: هميشه پليس را در سريال‏ها جدي مي‏بينيم، اما در اين سريال با اضافه كردن چاشني طنز، شخصيت پليس در مجموعه جذاب شده است.
وي عنوان كرد: اصلي ترين رسالت رسانه ملي، آموزش به مخاطب است و به نوعي رفتار درست پليس را به مردم نشان دهد كه پليس با مردم يكدل است. ب
اقري فرصتي براي ادامه گفتگو ندارد، چرا كه چند سكانس بايد در آن روز گرفته مي‏شد و او را صدا مي‏كنند.
با وجود آن كه نزديك به 10 قسمت از پخش مجموعه «رستگاران» مي‏گذرد، اما توانست مخاطبان را هر شب به غير از روزهاي جمعه رأس ساعت 23 پاي تلويزيون بنشاند. اميدواريم اين حركتي كه از چند سال پيش آغاز شده ادامه پيدا كند.

حاشيه‏ها
آتيلاپسياني ايفاگر نقش شايسته، روناك يونسي ايفاگر نقش خجسته و پوريا پورسرخ ايفاگر نقش شريك شايسته، رغبتي براي گفتگو نشان ندادند.
سيروس مقدم و سعيدنعمت الله با گشاده رويي از خبرنگار موج استقبال كردند.
نبود شتابزدگي در توليد و همچنين برنامه زمانبدي مناسب از ويژگي‏هاي رستگاران است، مجموعه‏اي كه پيشينه تجربه سيروس مقدم را به عنوان پشتوانه دارد.